Looptijd en rentevaste periode
Een langere rentevaste periode rechtvaardigt een hogere rente. Hoe lang je vastzet is dus een keuze met gevolgen.
Effect op de rentegroot
Welke rente past bij jullie familielening?
Een marktconforme rente is wat de Belastingdienst eist. Geen vaste opslag, geen 25%-regel meer. Hieronder de vier renteconcepten die wel werken, met voorbeelden en de criteria uit de publicatie van de Belastingdienst en de rechtspraak.
Conform de publicatie van de Belastingdienst
Renteherzieningen worden bijgehouden
!
De 25%-regel is afgeschaft
De bekende regel waarbij je 25% boven of onder de bankrente kon afspreken voor een familielening is door de Belastingdienst expliciet afgewezen.
- Er mag geen vaste opslag of verlaging op de bankrente worden toegepast.
- De rente wordt altijd beoordeeld op marktconformiteit onder vergelijkbare omstandigheden.
- Het gaat om het totaalplaatje, niet om één los percentage.
Wat betekent marktconform
in de praktijk?
De Belastingdienst kijkt naar vier samenhangende elementen. Het percentage zelf staat nooit los, het wordt altijd bekeken in de context van de hele leningsafspraak.
Hypothecaire zekerheid
Met of zonder hypotheekrecht op de woning? Dat is voor de uitlener een belangrijke risicofactor.
Effect op de rentezeer groot
Risico voor de uitlener
Een lage verhouding tussen lening en woningwaarde, achterstelling of extra zekerheden bepalen mee wat redelijk is.
Effect op de rentegroot
Vergelijkbare bankrentes
Wat rekenen banken en geldverstrekkers bij vergelijkbare voorwaarden? Dat is het ijkpunt.
Effect op de rentebepalend
De bandbreedte waarbinnen je kunt kiezen
Er is geen enkel juist percentage. Rond de marktrente ligt een zone die verdedigbaar is, mits je kunt uitleggen waarom jullie situatie afwijkt. Buiten die zone corrigeert de Belastingdienst het deel dat te hoog is.
2,7%gunstig risico
3,0%marktrente
3,5%hoger risico
te laag, mogelijk een schenking
te hoog, aftrek deels gecorrigeerd
Wat rekenen banken op dit moment?
Live overzicht uit onze rentevergelijker. Filter op rentevaste periode, schuld/marktwaarde en energielabel om te zien wat een marktconforme rente in jullie situatie is.
Laagste
4,05%
bij Venn Hypotheken
Hoogste
5,13%
bij Bunq
| Hypotheekverstrekker | Rente |
|---|
De vier renteconcepten
Vier verdedigbare manieren om de rente vast te stellen, elk met een eigen toepassing afhankelijk van risicoprofiel, zekerheden en de wens van de familie.
Gemiddelde bankrente
Gebaseerd op de actuele hypotheekrentes van banken en geldverstrekkers met vergelijkbare voorwaarden. Dit weerspiegelt het markttarief en is de meest neutrale keuze voor wie een rente wil rekenen zoals bij een gewone hypotheek.
Geschikt voor een marktconforme renteOnderbouwde lagere rente
Een rente iets lager dan de bankrente kan verdedigbaar zijn als de omstandigheden aantoonbaar gunstiger zijn: laag risico voor de uitlener, een lage verhouding tussen lening en waarde, duidelijke aflossingsafspraken. Niet omdat het familie is, maar met een onderbouwing.
Bij een marktrente van 3,00% kan in een gunstig risicoprofiel 2,7% verdedigbaar zijn.
Geschikt bij een lening met laag risicoOnderbouwde hogere rente
Een rente boven de bankrente kan marktconform zijn als de uitlener extra risico loopt: geen hypothecaire zekerheid, een achtergestelde positie of een aanvullende lening. Geen vaste opslag, maar een logische relatie tussen risico en rente.
Bij een marktrente van 3,00% kan bij duidelijk hoger risico 3,5% verdedigbaar zijn.
Geschikt bij extra risico voor de uitlenerVrije renteafspraak
Binnen de familie mag je zelf afspraken maken. Fiscaal geldt: alleen het marktconforme deel is aftrekbaar. Een te hoge rente wordt gecorrigeerd, waardoor de renteaftrek voor het overschot vervalt. De lening zelf blijft gewoon bestaan.
Een rente van 2,8% of 3,6% kan allebei acceptabel zijn, afhankelijk van zekerheden, looptijd en marktcontext.
Vraagt duidelijke onderbouwing en vastlegging
Weten wat een percentage betekent voor de maandlast?Vul het gekozen percentage in en zie direct de termijn en het indicatieve belastingvoordeel.
Naar de rekentool
Rente combineren met schenken
Sommige families spreken een zakelijke rente af en schenken die jaarlijks terug aan de lener. Dat zegt niets over de hoogte van de rente zelf, het gaat om wat er daarna met het geld gebeurt. De Belastingdienst beoordeelt de totale constructie.
Toegestaan onder drie voorwaarden
- De rente zelf is marktconform vastgelegd.
- De schenking staat los van de renteafspraak en wordt vrijwillig gedaan. Dus geen kwijtschelding.
- De schenking blijft binnen de geldende vrijstellingen, in 2026 is dat € 6.908 van ouder aan kind.
De rente vastleggen is het begin
Daarna komt het echte werk. Familiebank houdt het rente- en aflossingsschema automatisch bij, registreert de maandelijkse betalingen, signaleert renteherzieningen en levert je jaarlijks een overzicht voor de Belastingdienst.
Precies daar gaat het bij familieleningen na een paar jaar mis: losse Excelbestanden worden niet bijgewerkt, renteherzieningen worden gemist en bij een controle blijkt de administratie incompleet.
Wat gaat er mis na een paar jaar?De meest gemaakte fouten bij langlopende familieleningen.
Waarom Excel risico's geeftWat er misgaat als de administratie in een spreadsheet staat.
Ben je financieel adviseur?Adviseurs gebruiken Familiebank kosteloos, alleen lener en uitlener betalen.
WoordenboekMarktconform, achterstelling, rentevaste periode en meer.
Veelgestelde vragen
Geldt de 25%-regel nog?
Nee. De Belastingdienst heeft de oude regel waarbij je 25% boven of onder de bankrente kon afspreken expliciet afgewezen. De rente wordt altijd beoordeeld op marktconformiteit onder vergelijkbare omstandigheden, niet via vaste opslagen of verlagingen.
Wat is marktconform precies?
De rente die een onafhankelijke geldverstrekker, zoals een bank, in een vergelijkbare situatie zou rekenen. De Belastingdienst kijkt naar looptijd, rentevaste periode, hypothecaire zekerheid, het risico voor de uitlener en vergelijkbare bankrentes. Het is altijd het totaalplaatje, niet één los percentage.
Mag de rente lager zijn dan de bankrente?
Ja, maar alleen met onderbouwing. Een lagere rente is verdedigbaar als de omstandigheden aantoonbaar gunstiger zijn dan bij een normale bankhypotheek, bijvoorbeeld een lage verhouding tussen lening en waarde, duidelijke aflossing en laag risico. Omdat het familie is telt niet als onderbouwing.
Wat gebeurt er bij een te hoge rente?
Contractueel mag je een hoge rente afspreken, ook 7 of 8 procent. Fiscaal geldt echter dat alleen het marktconforme deel aftrekbaar is voor de lener. Het te hoge deel wordt door de Belastingdienst gecorrigeerd, waardoor je voor dat deel de renteaftrek verliest. De lening zelf blijft gewoon bestaan.
Kan ik rente terugschenken?
Ja, mits aan drie voorwaarden wordt voldaan: de rente zelf is marktconform vastgelegd, de schenking staat los van de renteafspraak en is dus geen kwijtschelding, en de schenking blijft binnen de jaarlijkse vrijstelling. In 2026 is dat € 6.908 van ouder aan kind. De Belastingdienst beoordeelt de totale constructie.
Hoe houdt Familiebank de rente bij?
Bij het opstellen van de leningsovereenkomst leg je de rente en de rentevaste periode vast. Het platform berekent automatisch het aflossingsschema, registreert de maandelijkse betalingen, signaleert renteherzieningen en levert je jaarlijks een overzicht voor de Belastingdienst. Geen losse Excelbestanden, geen handmatige administratie.
Geen fiscaal advies. Deze pagina is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk fiscaal advies. Twijfel je over wat in jullie situatie als zakelijke rente geldt, of hoe een schenking het beste kan worden toegepast? Laat dit beoordelen door een professional. Zie ook de rechtspraak hierover: ECLI:NL:GHSHE:2025:1493.
Klaar om je familielening vast te leggen?
Kies een marktconforme rente, leg de afspraken juridisch sluitend vast en beheer alles automatisch tot de lening volledig is afgelost.
