Looptijd en rentevaste periode
Een langere rentevaste periode rechtvaardigt een hogere rente. Hoe lang je vastzet is dus een keuze met gevolgen.
Een marktconforme rente is wat de Belastingdienst eist. Geen vaste opslag, geen 25%-regel meer. Hieronder de vier renteconcepten die wel werken, met voorbeelden en de criteria uit de publicatie van de Belastingdienst en de rechtspraak.

De bekende regel waarbij je 25% boven of onder de bankrente kon afspreken voor een familielening is door de Belastingdienst expliciet afgewezen. In de publicatie staat dat de inspecteur geen rekening houdt met een opslag van 25% op de marktrente.
De Belastingdienst kijkt naar vier samenhangende elementen. Het percentage zelf staat nooit los, het wordt altijd bekeken in de context van de hele leningsafspraak.
Een langere rentevaste periode rechtvaardigt een hogere rente. Hoe lang je vastzet is dus een keuze met gevolgen.
Met of zonder hypotheekrecht op de woning? Dat is voor de uitlener een belangrijke risicofactor.
Een lage verhouding tussen lening en woningwaarde, achterstelling of extra zekerheden bepalen mee wat redelijk is.
Wat rekenen banken en geldverstrekkers bij vergelijkbare voorwaarden? Dat is het ijkpunt.
Er is geen enkel juist percentage. Rond de marktrente ligt een zone die verdedigbaar is, mits je kunt uitleggen waarom jullie situatie afwijkt. Buiten die zone corrigeert de Belastingdienst het deel dat te hoog is. De percentages hieronder zijn een voorbeeld. Wat banken nu rekenen, zie je in de tabel verderop.
Overzicht uit onze rentevergelijker, elke maand bijgewerkt. Filter op rentevaste periode, schuld/marktwaarde en energielabel om te zien wat banken in een vergelijkbare situatie rekenen.
| Hypotheekverstrekker | Rente |
|---|
Vier verdedigbare manieren om de rente vast te stellen, elk met een eigen toepassing afhankelijk van risicoprofiel, zekerheden en de wens van de familie.
Gebaseerd op de actuele hypotheekrentes van banken en geldverstrekkers met vergelijkbare voorwaarden. Dit weerspiegelt het markttarief en is de meest neutrale keuze voor wie een rente wil rekenen zoals bij een gewone hypotheek.
Geschikt voor een marktconforme renteEen rente iets lager dan de bankrente kan verdedigbaar zijn als de omstandigheden aantoonbaar gunstiger zijn: laag risico voor de uitlener, een lage verhouding tussen lening en waarde, duidelijke aflossingsafspraken. Niet omdat het familie is, maar met een onderbouwing.
Een rente boven de bankrente kan marktconform zijn als de uitlener extra risico loopt: geen hypothecaire zekerheid, een achtergestelde positie of een aanvullende lening. Geen vaste opslag, maar een logische relatie tussen risico en rente.
Binnen de familie mag je zelf afspraken maken. Fiscaal geldt: alleen het marktconforme deel is aftrekbaar. Een te hoge rente wordt gecorrigeerd, waardoor de renteaftrek voor het overschot vervalt. De lening zelf blijft gewoon bestaan.
Sommige families spreken een zakelijke rente af en schenken jaarlijks (een deel van) de rente en aflossing terug aan de lener. Dat heet de leen-schenkconstructie. Het zegt niets over de hoogte van de rente zelf, het gaat om wat er daarna met het geld gebeurt. De Belastingdienst beoordeelt de totale constructie.
Daarna komt het echte werk. In Familiebank zie je het rente- en aflossingsschema, vinkt de uitlener de ontvangen betalingen af, krijg je herinneringen en staat er elk jaar een overzicht klaar voor de Belastingdienst.
Precies daar gaat het bij familieleningen na een paar jaar mis: losse Excelbestanden worden niet bijgewerkt, renteherzieningen worden gemist en bij een controle blijkt de administratie incompleet.
Nee. De Belastingdienst heeft de oude regel waarbij je 25% boven of onder de bankrente kon afspreken expliciet afgewezen. De rente wordt altijd beoordeeld op marktconformiteit onder vergelijkbare omstandigheden, niet via vaste opslagen of verlagingen.
De rente die een onafhankelijke geldverstrekker, zoals een bank, in een vergelijkbare situatie zou rekenen. De Belastingdienst kijkt naar looptijd, rentevaste periode, hypothecaire zekerheid, het risico voor de uitlener en vergelijkbare bankrentes. Het is altijd het totaalplaatje, niet één los percentage.
Ja, maar alleen met onderbouwing. Een lagere rente is verdedigbaar als de omstandigheden aantoonbaar gunstiger zijn dan bij een normale bankhypotheek, bijvoorbeeld een lage verhouding tussen lening en waarde, duidelijke aflossing en laag risico. Omdat het familie is telt niet als onderbouwing.
Contractueel mag je een hoge rente afspreken, ook 7 of 8 procent. Fiscaal geldt echter dat alleen het marktconforme deel aftrekbaar is voor de lener. Het te hoge deel wordt door de Belastingdienst gecorrigeerd, waardoor je voor dat deel de renteaftrek verliest. De lening zelf blijft gewoon bestaan.
Ja. De rente zelf moet marktconform zijn vastgelegd, en de schenking staat in een eigen schenkingsovereenkomst, los van de lening. De lener betaalt echt en de schenker schenkt echt terug, dus geen kwijtschelding. Blijft de schenking binnen de jaarlijkse vrijstelling, dan betaal je geen schenkbelasting. In 2026 is dat € 6.908 van ouder aan kind. De Belastingdienst beoordeelt de totale constructie.
Bij het opstellen van de leningsovereenkomst leg je de rente en de rentevaste periode vast. Het platform berekent het aflossingsschema. De uitlener vinkt de ontvangen betalingen af, beide partijen krijgen herinneringen en elk jaar staat er een overzicht klaar voor de Belastingdienst. Geen losse Excelbestanden meer.
Kies een marktconforme rente, leg de afspraken juridisch onderbouwd vast en houd alles bij in Familiebank tot de lening volledig is afgelost.