Wat de Belastingdienst controleert (en waar het misgaat)
De Belastingdienst kijkt kritisch mee bij leen-schenkconstructies. Als adviseur weet je waar de valkuilen zitten. De belangrijkste aandachtspunten:
1. Rente moet marktconform zijn
Te lage rente wordt als verkapte schenking gezien; te hoge rente als verkapt inkomen. Praktisch: sluit aan bij de bankrente op datum van vaststelling, bewaar de onderbouwing (screenshot). In 2026: bandbreedte grofweg 3% – 5% voor eigenwoningleningen.
2. Lening en schenking zijn aparte transacties
De Belastingdienst kan de constructie herkwalificeren als de betalingen ‘in en uit’ op dezelfde dag lopen. Advies: rente + aflossing wordt maandelijks door de lener betaald, terugschenking op een vaste jaarlijkse datum (bijvoorbeeld 1 januari of 1 december), niet dagelijks tegen de rentebetalingen.
3. Melding bij aangifte
De familielening moet worden opgegeven bij de aangifte inkomstenbelasting (Box 1, eigenwoningschuld). De schenking wordt via een aparte aangifte schenkbelasting gemeld (voor 1 maart van het jaar na de schenking).
4. Aflossingsvorm en looptijd
Voor renteaftrek: annuitair of lineair aflossen binnen 30 jaar. Aflossingsvrije familieleningen voor eigen woning zijn niet aftrekbaar.
5. Bijleenregeling
Bij oversluiten of aankoop van een nieuwe woning: bij overwaarde uit de vorige woning geldt de bijleenregeling. Dit kan de omvang van de aftrekbare familielening beperken.
6. Terugschenking niet als ‘compensatie’
De schenking mag niet worden gepresenteerd als ‘wij schenken je de rente terug’. Dan ziet de Belastingdienst het als een niet-reele lening. Correct is: ‘jaarlijkse schenking binnen de vrijstelling, apart vastgelegd, apart uitbetaald’.
Vooroverleg bij twijfel
Bij afwijkende constructies (grote bedragen, complexe familieverbanden, DGA-BV-constructies) is het verstandig om een vooroverleg met de Belastingdienst aan te vragen. Dat geeft rechtszekerheid vooraf.
Extra bronnen
- Wetsartikelen: art. 3.119a Wet IB (eigenwoningregeling), art. 5.3 Wet IB (Box 3), Successiewet (schenkbelasting).
- Kennisgroepstandpunten Belastingdienst (te vinden op kennisgroepen.belastingdienst.nl).
Vragen of overleg? Op werkdagen tussen 9:00 en 12:00 uur zijn we bereikbaar via 085 – 303 52 11 of info@familiebank.nl.
Heeft dit antwoord je geholpen?
Dank je wel, we nemen je feedback mee.