Een marktconforme rente is wat de Belastingdienst eist — geen vaste opslag, geen 25%-regel meer. We laten je de vier renteconcepten zien die wél werken, met voorbeelden en beoordelingscriteria die direct uit de Belastingdienst-publicatie en de rechtspraak komen.
De Belastingdienst beoordeelt elke familielening-rente individueel op marktconformiteit binnen het geheel van de afspraken. De oude 25%-regel ten opzichte van de bankrente geldt niet meer; vaste opslagen of verlagingen worden expliciet afgewezen. Wat wél werkt: vier renteconcepten waarmee je een verdedigbare rente kiest, gebaseerd op looptijd, zekerheden, risico en wat een onafhankelijke geldverstrekker zou rekenen.
De bekende regel waarbij je 25% boven of onder de bankrente kon afspreken voor een familielening is door de Belastingdienst expliciet afgewezen. Concreet:
De Belastingdienst kijkt naar vier samenhangende elementen bij het beoordelen van de rente. Het percentage zelf is nooit losstaand — het wordt altijd bekeken in de context van de hele leningsafspraak.
Een langere rentevastperiode rechtvaardigt een hogere rente. Hoe lang zet je de rente vast?
Met of zonder hypotheekrecht op de woning? Dat is een belangrijke risicofactor.
Lage lening-waardeverhouding, achterstelling, extra zekerheden — het beïnvloedt allemaal de redelijke rente.
Vier verdedigbare manieren om de rente vast te stellen — elk met een eigen toepassing afhankelijk van risicoprofiel, zekerheden en wens van de familie. Kies wat het beste past bij jullie situatie.
Gebaseerd op actuele hypotheekrentes van banken en geldverstrekkers met vergelijkbare voorwaarden. Weerspiegelt het markttarief — de meest neutrale keuze voor wie een rente wil rekenen zoals een gewone hypotheek.
Een rente iets lager dan de bankrente kan verdedigbaar zijn als de omstandigheden aantoonbaar gunstiger zijn: laag risico voor de uitlener, lage lening-waardeverhouding, duidelijke aflossingsafspraken. Niet "omdat het familie is", maar met een onderbouwing.
Bij een marktrente van 3,00% kan in een gunstig risicoprofiel 2,7% verdedigbaar zijn.
Een rente boven de bankrente kan marktconform zijn als de uitlener extra risico loopt: geen hypothecaire zekerheid, achtergestelde positie, of een aanvullende lening. Geen vaste opslag, maar logische relatie tussen risico en rente.
Bij een marktrente van 3,00% kan bij duidelijk hoger risico 3,5% verdedigbaar zijn.
Binnen de familie mag je zelf afspraken maken. Maar fiscaal geldt: alleen het marktconforme deel is aftrekbaar. Een te hoge rente wordt door de Belastingdienst gecorrigeerd, waardoor de renteaftrek vervalt voor het overschot. De lening zelf blijft bestaan.
Een rente van 2,8% of 3,6% kan beide acceptabel zijn, afhankelijk van zekerheden, looptijd en marktcontext.
Twijfel je of een rente te laag of te hoog is? Lees ons artikel over minimale rente en fiscale risico's.
Sommige families spreken een zakelijke rente af en schenken die jaarlijks terug aan de lener. Dit zegt niets over de hoogte van de rente zelf — het gaat om wat er daarna met het geld gebeurt.
De Belastingdienst beoordeelt de totale constructie. Een leen-schenkconstructie is toegestaan zolang aan deze drie voorwaarden wordt voldaan:
De renteafspraak is één moment, maar de familielening loopt jaren. Renteherzieningen, schenkingen en wijzigingen moeten bijgehouden worden — anders raakt de constructie haar fiscale geldigheid.
De rente vastleggen is het begin — daarna komt het echte werk. Familiebank houdt automatisch het rente-en aflossingsschema bij, registreert maandelijkse betalingen, beheert renteherzieningen, en levert je jaarlijks een overzicht voor de Belastingdienst.
Dat is precies waar het bij familieleningen na een paar jaar misgaat zonder goede tool — losse Excelletjes worden niet bijgewerkt, renteherzieningen worden gemist, en bij controle blijkt de administratie incompleet. Met Familiebank loopt het beheer mee, automatisch.
Wij hebben de meest gemaakte fouten bij langlopende familieleningen op een rij gezet.
Boekhouders, financieel adviseurs en hypotheekadviseurs gebruiken Familiebank kosteloos. Alleen de lener en uitlener betalen de jaarlijkse bijdrage — jij begeleidt je klant professioneel, zonder extra kosten of administratieve rompslomp.
De zes vragen die we het vaakst krijgen over rente, marktconformiteit en wat de Belastingdienst accepteert.
Nee. De Belastingdienst heeft de oude regel waarbij je 25% boven of onder de bankrente kon afspreken expliciet afgewezen. De rente wordt altijd beoordeeld op marktconformiteit onder vergelijkbare omstandigheden, niet via vaste opslagen of verlagingen. Zie de publicatie van de Belastingdienst.
De rente die een onafhankelijke geldverstrekker (zoals een bank) in een vergelijkbare situatie zou rekenen. De Belastingdienst kijkt daarbij naar looptijd, rentevastperiode, hypothecaire zekerheid, risico voor de uitlener en vergelijkbare bankrentes. Het is altijd het totaalplaatje, niet één los percentage.
Ja, maar alleen met onderbouwing. Een lagere rente is verdedigbaar als de omstandigheden aantoonbaar gunstiger zijn dan een normale bankhypotheek — bijvoorbeeld lage lening-waardeverhouding, duidelijke aflossing en laag risico. "Omdat het familie is" telt niet als onderbouwing. Lees ook ons artikel over minimale rente en fiscale risico's.
Contractueel mag je een hoge rente afspreken — ook 7 of 8 procent. Fiscaal geldt echter: alleen het marktconforme deel is aftrekbaar voor de lener. Het te hoge deel wordt door de Belastingdienst gecorrigeerd, waardoor je voor dat deel de renteaftrek verliest. De lening zelf blijft wel gewoon bestaan.
Ja, mits aan drie voorwaarden wordt voldaan: de rente zelf is marktconform vastgelegd, de schenking staat los van de renteafspraak (geen kwijtschelding!) en de schenking blijft binnen de jaarlijkse vrijstelling (in 2026: €6.908 voor ouder–kind). De Belastingdienst beoordeelt de totale constructie.
Bij het opstellen van de leningsovereenkomst leg je de rente en de rentevastperiode vast. Het platform berekent automatisch het aflossingsschema, registreert maandelijkse betalingen, signaleert renteherzieningen en levert je jaarlijks een overzicht voor de Belastingdienst. Geen losse Excelletjes, geen handmatige administratie.
Met Familiebank kies je een marktconforme rente, leg je de afspraken juridisch sluitend vast en beheer je het automatisch — tot de lening volledig is afgelost.
