Inhoudsopgave
Bestaat er een minimale rente bij een familiehypotheek?
Een familiehypotheek is voor veel mensen een logische manier om een woning te financieren met hulp van familie. Minder afhankelijk van de bank, meer onderlinge afspraken. Maar zodra het over rente gaat, ontstaat vaak verwarring.
Wat is de minimale rente bij een familiehypotheek?
Mag je die zelf bepalen?
En wanneer gaat de Belastingdienst daar iets van vinden?
Het korte antwoord: er bestaat geen vaste minimale rente. Het echte antwoord is iets genuanceerder.
Wil je weten hoe je in de praktijk een rente bepaalt? Lees dan dit artikel over renteconcepten bij een familiehypotheek.
Geen minimumrente, maar ook geen volledige vrijheid
In Nederland schrijft de wet geen minimale rente voor bij een familiehypotheek. Familieleden mogen in principe zelf bepalen welke rente zij afspreken.
Maar dat betekent niet dat elke rente fiscaal wordt geaccepteerd.
Voor de renteaftrek geldt één belangrijk uitgangspunt: de rente moet zakelijk en marktconform zijn.
De Belastingdienst kijkt dus niet naar wat jullie hebben afgesproken, maar naar de vraag: zou een onafhankelijke geldverstrekker in deze situatie ongeveer dezelfde rente rekenen?
Wanneer wordt een rente problematisch?
Een rente kan op twee manieren problemen opleveren:
Te lage rente
Is de rente aanzienlijk lager dan wat gebruikelijk is in de markt, dan kan de Belastingdienst (een deel van) de lening aanmerken als een schenking. Dat kan gevolgen hebben voor de schenkbelasting en voor de renteaftrek.
Te hoge rente
Ook een hoge rente is niet automatisch veilig.
Als de afgesproken rente hoger is dan wat als marktconform wordt gezien, kan de Belastingdienst de rente (deels) corrigeren, waardoor dat deel van de rente niet aftrekbaar is.
De lening blijft bestaan, maar het fiscale voordeel wordt beperkt.
Marktconform betekent: kijken naar de omstandigheden
Bij de beoordeling van de rente kijkt de Belastingdienst onder andere naar:
• looptijd en rentevastperiode
• wel of geen hypothecaire zekerheid
• het risico voor de uitlener
•wat banken en andere geldverstrekkers op dat moment rekenen
Belangrijk om te weten:
de Belastingdienst werkt niet met vaste marges of standaardpercentages.
De bekende regel van min of plus 25 procent ten opzichte van de bankrente is niet meer geldig.
In hun eigen publicatie Voorbeelden van rentepercentages voor familieleningen geven zij aan dat:
• vaste opslagen of verlagingen niet zijn toegestaan
• de beoordeling altijd plaatsvindt op basis van vergelijkbare marktomstandigheden
Benieuwd hoe de Belastingdienst kijkt naar familiehypotheken? Lees dan ook dit artikel.
Rechtspraak bevestigt dit beeld
Dat vaste percentages geen zekerheid bieden, blijkt ook uit recente rechtspraak.
In een uitspraak van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch (ECLI:NL:GHSHE:2025:1493) werd een overeengekomen familierente deels niet als zakelijk aangemerkt, omdat onvoldoende kon worden onderbouwd dat deze rente overeenkwam met wat een onafhankelijke geldverstrekker zou rekenen.
Gevolg:
de renteaftrek werd beperkt.
De conclusie is duidelijk:
zonder goede onderbouwing loop je fiscaal risico.
Waarom het vaak pas na een paar jaar misgaat
Bij het afsluiten van een familiehypotheek is alles meestal nog helder.
Maar na een paar jaar ontstaan de problemen:
• renteherzieningen zijn niet vastgelegd
• schenkingen en rente lopen door elkaar
• afspraken zijn niet meer terug te herleiden
• oude Excelbestanden of e-mails zijn verdwenen
Juist dan wordt onderbouwing belangrijk. En juist dan ontbreekt die vaak.
Hoe Familiebank hierbij helpt
Met Familiebank leg je niet alleen de afspraken vast bij de start, maar beheer je ze ook structureel in de tijd.
Dat betekent:
• inzicht in hoe en waarom de rente is vastgesteld
• vastgelegde renteherzieningen
• duidelijke scheiding tussen rente en schenkingen
• altijd een compleet en logisch dossier
Zo blijft een renteafspraak niet alleen vandaag, maar ook jaren later uitlegbaar en fiscaal verdedigbaar.
Conclusie
Er bestaat geen minimale rente bij een familiehypotheek in procenten.
Er bestaat alleen een rente die past bij de situatie en goed onderbouwd is.
Wie denkt in vaste percentages of oude vuistregels, loopt risico.
Wie afspraken helder vastlegt én blijft beheren, voorkomt problemen achteraf.
En precies daar zit het verschil tussen iets afspreken en het goed geregeld hebben.
