Inhoudsopgave
Welke renteconcepten zijn er bij een familiehypotheek?
Sluit je een familiehypotheek of lening binnen de familie af?
Dan is de rente één van de belangrijkste onderdelen van de afspraken.
Niet alleen vanwege de fiscale regels van de Belastingdienst, maar ook om eerlijkheid en duidelijkheid richting elkaar te behouden.
Een goed gekozen rente voorkomt later discussie én zorgt dat de lening fiscaal veilig blijft. Binnen een familiebankconstructie kun je kiezen uit verschillende renteconcepten. Zo bepaal je eenvoudig een rente die past bij jullie situatie, zakelijk, eerlijk en overzichtelijk.
⚠️ Let op met de 25%-regel
De Belastingdienst werkt niet met vaste marges of standaardpercentages.
De bekende regel van min of plus 25%-regel ten opzichte van de bankrente is niet meer geldig.
Die benadering wordt door de Belastingdienst expliciet afgewezen.
Dit betekent concreet dat:
• er geen vaste opslag of verlaging mag worden toegepast
• de rente altijd wordt beoordeeld op marktconformiteit onder vergelijkbare omstandigheden
Lees de publicatie van de Belastingdienst
De voorbeelden hieronder zijn geen normen, maar praktische richtlijnen die altijd moeten worden beoordeeld binnen het totale geheel van afspraken.
Wat betekent “marktconform” in de praktijk?
Bij de beoordeling van de rente kijkt de Belastingdienst onder andere naar:
• looptijd en rentevastperiode
• wel of geen hypothecaire zekerheid
• het risico voor de uitlener
• vergelijkbare rentes bij banken en andere geldverstrekkers
Het gaat altijd om het totaalplaatje, niet om één los percentage.
De vier renteconcepten die in de praktijk worden gebruikt
1. Gemiddelde Bankrente
De Gemiddelde Bankrente is gebaseerd op actuele hypotheekrentes van banken en andere geldverstrekkers met vergelijkbare voorwaarden.
Deze rente weerspiegelt het markttarief en is een goede, neutrale keuze
voor wie een rente wil rekenen die vergelijkbaar is met een gewone hypotheek.
Klik hier voor de actuele rente standen van dit moment.
✅ Geschikt voor een marktconforme familiehypotheekrente
2. Onderbouwde lagere rente
In sommige situaties kan een rente iets lager dan de bankrente verdedigbaar zijn, bijvoorbeeld wanneer:
• het risico voor de uitlener beperkt is
• de lening laag is ten opzichte van de woningwaarde
• er duidelijke aflossingsafspraken zijn
Voorbeeld: Bij een marktrente van 3,00% kan in een gunstig risicoprofiel een rente van bijvoorbeeld 2,7% verdedigbaar zijn.
Belangrijk: Niet “omdat het familie is”, maar omdat de omstandigheden aantoonbaar gunstiger zijn.
✅ Eerlijke rente bij een lening tussen familieleden
Twijfel je of een rente te laag of te hoog is? Lees dan dit artikel over minimale rente en fiscale risico’s.
3. Onderbouwde hogere rente
Een rente boven de bankrente kan marktconform zijn wanneer de uitlener extra risico loopt, bijvoorbeeld:
• geen hypothecaire zekerheid
• achtergestelde positie
• aanvullende of tweede lening
Voorbeeld
Als een vergelijkbare bankrente rond de 3,00% ligt, kan een rente van bijvoorbeeld 3,5% verdedigbaar zijn bij duidelijk hoger risico.
Ook hier geldt:
geen vaste opslag, maar een logische relatie tussen risico en rente.
✅ Geschikt bij leningen met extra risico voor de uitlener
4. Vrije renteafspraak met onderbouwing
Binnen een familie mogen partijen zelf afspraken maken over de hoogte van de rente. Er is geen vaste tabel en geen vooraf vastgestelde bandbreedte waar je je aan moet houden.
Die vrijheid betekent alleen niet dat elk percentage ook fiscaal wordt geaccepteerd.
De Belastingdienst beoordeelt namelijk achteraf of de afgesproken rente marktconform is. Dat wil zeggen:
zou een onafhankelijke geldverstrekker, zoals een bank, in een vergelijkbare situatie ongeveer dezelfde rente rekenen?
Voorbeeld
Een rente van 2,8 procent of 3,6 procent kan allebei acceptabel zijn, afhankelijk van:
• het risico dat de uitlener loopt
• de zekerheden die zijn afgesproken
• de looptijd en rentevastperiode
• wat vergelijkbare geldverstrekkers op dat moment zouden rekenen
Het is ook toegestaan om een hogere rente af te spreken, bijvoorbeeld 7 of 8 procent. Dat mag contractueel gewoon.
Maar fiscaal geldt:
als die rente hoger is dan wat als marktconform wordt gezien, dan is alleen het marktconforme deel aftrekbaar.
Het te hoge deel van de rente kan door de Belastingdienst worden gecorrigeerd, waardoor dat deel van de renteaftrek vervalt.
De lening zelf blijft bestaan. Alleen het fiscale voordeel wordt beperkt.
✅ Geeft flexibiliteit, maar vraagt een duidelijke onderbouwing en zorgvuldige vastlegging
Aanvullende keuze: rente combineren met schenken
Sommige families kiezen ervoor om een zakelijke rente af te spreken en (een deel van) de ontvangen rente jaarlijks terug te schenken.
Dit zegt niets over de hoogte van de rente zelf, maar gaat over wat er daarna met het geld gebeurt.
Dit kan fiscaal toegestaan zijn zolang:
• de rente zelf marktconform is
• de schenking losstaat van de renteafspraak
• de schenking vrijwillig is en binnen de geldende vrijstellingen blijft
De Belastingdienst beoordeelt altijd de totale constructie.
Wat past het beste bij jullie situatie?
Of je nu zelf een familiehypotheek afsluit of dit regelt via een adviseur:
met Familiebank leg je niet alleen de afspraken vast, maar beheer je ze ook eenvoudig en veilig op de lange termijn.
Juist na een paar jaar gaat het bij familieleningen vaak mis zoals we in dit artikel uitleggen: Wat gaat er mis bij familiehypotheken na een paar jaar?
Daar zie je concreet waarom het beheren van renteherzieningen, schenkingen en voorwaarden cruciaal is.
Dat sluit precies aan op wat de Belastingdienst zegt in hun eigen publicatie: Voorbeelden van rentepercentages voor familieleningen
en wat ook is bevestigd in de rechtspraak, zoals in uitspraak ECLI:NL:GHSHE:2025:1493.
Voor adviseurs
Boekhouders, financieel adviseurs en hypotheekadviseurs gebruiken Familiebank kosteloos. Alleen de lener en uitlener betalen de jaarlijkse bijdrage.
Zo kun jij je klant professioneel begeleiden, zonder extra kosten of administratieve rompslomp.
